സുഗന്ധത്തിന്റെ വഴിയേ: ഇന്ത്യയുടെ ബിരിയാണി പാതയിലൂടെ എന്റെ യാത്ര

ഉൾക്കാഴ്ച നമ്പർ 29
ലേഖകൻ: മാണി സ്കറിയ, പിഎച്ച്.ഡി. (കുസൃതിക്കാരൻ മുത്തച്ഛൻ — the Silly Goose Grandpa)
പ്രൊഫസർ എമെരിറ്റസ്, ടെക്സസ് എ&എം–കിംഗ്സ്വിൽ
മധ്യപ്രദേശ്, ഡൽഹി, ഛത്തീസ്ഗഢ്, കേരളം, കർണാടക, രാജസ്ഥാൻ എന്നിവിടങ്ങളിലൂടെ ഈയിടെ നടത്തിയ യാത്രകളിൽ ഒരു കാഴ്ച ആവർത്തിച്ചുകൊണ്ടേയിരുന്നു — മിക്കവാറും എല്ലാ മുക്കിലും മൂലയിലും ഒരു ബിരിയാണിക്കട. വഴിയോരത്തട്ടുകൾ മുതൽ മുന്തിയ റെസ്റ്റോറന്റുകൾ വരെ, ബിരിയാണി എന്ന വാക്ക് ഒരു പൊതു സാംസ്കാരിക മുദ്ര പോലെ എല്ലായിടത്തും തിളങ്ങിനിന്നു.
വർഷങ്ങളോളം ബിരിയാണിയോട് എനിക്ക് വലിയ താൽപ്പര്യമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഇഷ്ടം ഉണ്ടെന്നോ ഇല്ലെന്നോ പറയാനാകാത്ത അവസ്ഥ. എങ്കിലും, ഒരു പ്ലേറ്റ് ബിരിയാണി അതിന്റെ രുചിയും സുഗന്ധവും കൊണ്ട് എന്നെ ആഴത്തിൽ ആകർഷിച്ച ചില പ്രത്യേക സന്ദർഭങ്ങൾ ഞാൻ ഓർക്കുന്നു — എപ്പോൾ, എവിടെ വെച്ച് എന്ന് ഇപ്പോൾ ഓർമ്മയില്ലെങ്കിലും.
യാത്ര ചെയ്യുകയും ഈ വിഭവത്തെക്കുറിച്ച് പഠിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തപ്പോൾ, ബിരിയാണിയെ അസാധാരണമാക്കുന്നത് അതിന്റെ ദേശവും പാചകരീതിയും ചേരുവകളുമാണെന്ന് ഞാൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ഓരോ പ്രദേശത്തിന്റെയും ബിരിയാണി ആ നാടിന്റെ മണ്ണിനെയും സംസ്കാരത്തെയും കാലാവസ്ഥയെയും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു — അരിയുടെ ഇനവും എണ്ണകളും മുതൽ അടുക്കുകളായി നിരത്തുന്ന രീതിയും പാചകക്കാരന്റെ ക്ഷമയും വരെ.
അതിന്റെ വേരുകൾ തേടിയുള്ള അന്വേഷണം എന്നെ പടിഞ്ഞാറ് പേർഷ്യയിലേക്ക് (ഇറാൻ) നയിച്ചു — സുഗന്ധമുള്ള അരിയും മാംസവും പാകം ചെയ്യുന്നത് ഒരു കലയായി മാറിയ നാട്. കവിതയും വാസ്തുവിദ്യയും മുതൽ കൃഷി വരെ അനേകം നിധികൾ പേർഷ്യ ലോകത്തിന് നൽകിയിട്ടുണ്ട്. എന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിൽ പോലും പേർഷ്യൻ ലൈം (Citrus latifolia) എന്ന പേരിന് ഒരു പ്രത്യേക അർത്ഥമുണ്ട്: ഫ്ലോറിഡയിലെ മയാമി-ഡേഡ് കൗണ്ടിയിലെ ലൈം തോട്ടങ്ങളുടെ തകർച്ചയെത്തുടർന്ന്, 15 വർഷത്തെ ഇടവേളയ്ക്കുശേഷം അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ പേർഷ്യൻ ലൈം ഒരു വാണിജ്യവിളയായി പുനരവതരിപ്പിക്കാനുള്ള ഭാഗ്യം എനിക്കുണ്ടായി. ബിരിയാണിയെപ്പോലെ ആ നാരങ്ങയും സഞ്ചരിച്ചു – ഉത്ഭവം ഇന്ത്യയിലായിരുന്നെങ്കിലും പേർഷ്യയിൽ ഇണങ്ങിച്ചേർന്ന്, മറ്റൊരു നാട്ടിൽ പുതുജീവൻ കണ്ടെത്തി. ഒന്ന് ഭക്ഷണത്തിന്റെയും മറ്റൊന്ന് ഫലത്തിന്റെയും — ഈ രണ്ട് കഥകളും, ആശയങ്ങൾ എങ്ങനെ കുടിയേറുകയും പുതിയ ചുറ്റുപാടുകളിൽ തഴച്ചുവളരുകയും ചെയ്യുന്നുവെന്ന് കാണിച്ചുതരുന്നു.
എന്താണ് ബിരിയാണി?
അടിസ്ഥാനപരമായി, സുഗന്ധമുള്ള അരിയും മസാല പുരട്ടിയ മാംസവും വെവ്വേറെ പാകം ചെയ്ത ശേഷം സാവധാനം ആവിയിൽ വേവിച്ച് ഒന്നിപ്പിക്കുന്ന, അടുക്കുകളുള്ള ഒരു അരിവിഭവമാണ് ബിരിയാണി. ഈ വാക്ക് പേർഷ്യനിൽ നിന്നാണ് വരുന്നത് — ബിരിഞ്ച് (അരി), ബിര്യാൻ (വറുക്കുക അല്ലെങ്കിൽ ചുടുക).
മുഗൾ രാജസദസ്സുകളിലൂടെ ഈ പാചകപാരമ്പര്യം ഇന്ത്യയിലെത്തിയപ്പോൾ, അത് പ്രാദേശിക ചേരുവകളെയും ഭാവനയെയും ഉൾക്കൊണ്ടു. കാലക്രമേണ, ഓരോ പ്രദേശവും വ്യത്യസ്ത അരിയിനങ്ങളും സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളും പാചകരീതികളും ഉപയോഗിച്ച് അതിനെ പുനർസൃഷ്ടിച്ചു — ഒടുവിൽ ആ വിഭവം പേർഷ്യനേക്കാൾ ഇന്ത്യനായി മാറി.
എന്താണ് ദം ബിരിയാണി?
ഇന്ത്യയിലെ ഹൈദരാബാദിൽ പൂർണ്ണത നേടിയ ദം (dum) രീതി എന്നാൽ അടച്ചുവെച്ച ആവിയിൽ പാകം ചെയ്യുക എന്നാണ്. പാതി വെന്ത അരിയും മസാല പുരട്ടിയ പച്ചമാംസവും കനമുള്ള ഒരു പാത്രത്തിൽ അടുക്കുകളായി നിരത്തി, മാവുകൊണ്ട് അടച്ച് സാവധാനം വേവിക്കുന്നു. ഉള്ളിൽ കുടുങ്ങിയ ആവി ഓരോ അരിമണിയിലും രുചിയും സുഗന്ധവും നിറയ്ക്കുന്നു — ക്ഷമയുടെയും കൃത്യതയുടെയും തികഞ്ഞ സമന്വയം.
പ്രാദേശിക ബിരിയാണി പാരമ്പര്യങ്ങൾ
ഇന്ത്യയിലുടനീളം ഓരോ പ്രദേശവും ബിരിയാണിക്ക് അതിന്റേതായ ആത്മാവ് നൽകുന്നു. ഭോപ്പാലിൽ, ബസ്മതി അരിയുടെയും കേവ്ഡ (kewra) സുഗന്ധമുള്ള മാംസത്തിന്റെയും പുകമണമുള്ള, പക്കി (pakki) ശൈലിയിലുള്ള അടുക്കുകളിൽ മുഗൾ-അഫ്ഗാൻ പൈതൃകം ഇന്നും ജീവിക്കുന്നു. രാജകീയ ചാരുതയെ തെരുവിന്റെ ഊർജ്ജവുമായി ഡൽഹി ഇണക്കിച്ചേർക്കുന്നു; രുചിക്ക് ആഴം കൂട്ടാൻ ഉരുളക്കിഴങ്ങോ മുട്ടയോ ചേർക്കുന്നു. ഛത്തീസ്ഗഢിൽ, ചെറുമണി അരിയും മിതമായ നാടൻ മസാലകളും ലളിതമായ വീട്ടുരുചി സൃഷ്ടിക്കുന്നു. കേരളത്തിന്റെ മലബാർ തീരം നെയ്യ് സമൃദ്ധമായ, നേരിയ മധുരമുള്ള ജീരകശാല അരിയുടെ ബിരിയാണി സമ്മാനിക്കുമ്പോൾ, കർണാടകയുടെ ദൊന്നെ ബിരിയാണി തേങ്ങാപ്പാലിന്റെയും പച്ചമസാലയുടെയും തീരദേശ സ്പർശം ചേർത്ത് ഇലക്കുമ്പിളുകളിൽ വിളമ്പുന്നു. ഒടുവിൽ, സുഗന്ധപൂരിതവും സ്വർണ്ണനിറമുള്ളതുമായ കുങ്കുമപ്പൂവും നെയ്യും ചേർന്ന രാജകീയ ബിരിയാണിയുമായി രാജസ്ഥാൻ ഈ യാത്രയ്ക്ക് കിരീടം ചാർത്തുന്നു. പുകമണമുള്ള വടക്കു മുതൽ മധുരമുള്ള തെക്കു വരെ, ഓരോ പാത്രവും ഇന്ത്യയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രത്തിന്റെയും ചരിത്രത്തിന്റെയും ഹൃദയത്തിന്റെയും കഥ പറയുന്നു — എല്ലാം അരിയിലൂടെയും മസാലയിലൂടെയും ആവിഷ്കരിക്കപ്പെടുന്നു.