ആഴമുള്ള വേരുകൾ, നിലനിൽക്കുന്ന സ്വാധീനം

സിട്രസിൽ നിന്ന് രാമച്ചത്തിലേക്ക് — മാണി സ്കറിയയുടെ യാത്ര. Conversations Today (ചെന്നൈ), 2025 ഡിസംബർ ലക്കം, കവർ സ്റ്റോറി. എഴുതിയത്: മേരി ബാനു റോഡ്രിഗസ്.

യുഎസ് സിട്രസ് എൽഎൽസിയുടെ സ്ഥാപകനും പ്രസിഡന്റും സിഇഒയും, ടെക്സസ് എ&എം യൂണിവേഴ്സിറ്റി–കിങ്‌സ്‌വില്ലിലെ പ്രൊഫസർ എമെരിറ്റസുമായ ഡോ. മാണി സ്കറിയയ്ക്ക് ജീവിതം അടിത്തറകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു നീണ്ട പാഠമായിരുന്നു — ശാസ്ത്രീയവും ധാർമ്മികവും വൈകാരികവും പാരിസ്ഥിതികവുമായ അടിത്തറകൾ. ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലൂടെയും വിവിധ ഔദ്യോഗിക റോളുകളിലൂടെയും, നാലു പതിറ്റാണ്ടിലേറെ നീണ്ട നേട്ടങ്ങളിലൂടെയും ആവർത്തിച്ചുള്ള നഷ്ടങ്ങളിലൂടെയും ഒരു ബോധ്യം മാറാതെ നിന്നു: നിലനിൽക്കുന്ന ശക്തി പടുത്തുയർത്തുന്നത് അതിവേഗ വികാസത്തിലൂടെയല്ല, ആഴത്തിൽ വളരുന്ന വേരുകളിലൂടെയാണ്.

ഇന്ത്യയിലെ ഒരു ഗ്രാമീണ കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച മാണിയുടെ ആദ്യപാഠങ്ങൾ ഔപചാരിക പഠനത്തിലൂടെയല്ല, ജീവിതാനുഭവങ്ങളിലൂടെയാണ് ലഭിച്ചത്. മാതാപിതാക്കൾ ഇരുവരും വിജ്ഞാനവ്യാപന (എക്സ്റ്റൻഷൻ) വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്തെ സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥരായിരുന്നു — അച്ഛൻ കൃഷിയിലും അമ്മ പൊതുജനാരോഗ്യത്തിലും. അവരുടെ ജോലി അറിവിനെ ജനങ്ങളുമായും സിദ്ധാന്തത്തെ പ്രയോഗവുമായും ബന്ധിപ്പിച്ചു. അന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞില്ലെങ്കിലും, ആ മൂല്യബോധം ചെറുപ്പത്തിലേ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലോകവീക്ഷണത്തെ രൂപപ്പെടുത്തി.

കുട്ടിക്കാലത്തെ ഒരു സംഭവം പിൽക്കാലത്ത് നിർണ്ണായകമായി. പതിമൂന്നാം വയസ്സിൽ മാണി അച്ഛനോട് ഒരു പുതിയ സൈക്കിൾ ചോദിച്ചു. കുടുംബത്തിന് അത് വാങ്ങാൻ കഴിവുണ്ടായിരുന്നു. സമ്മതിക്കുന്നതിനു പകരം, വീടിനു മുന്നിലെ കൊയ്ത്തു കഴിഞ്ഞ നെൽവയൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി അച്ഛൻ പറഞ്ഞു: “പച്ചക്കറി നടൂ. സ്വയം സമ്പാദിക്കൂ.” കൗമാരക്കാരനായ മാണിക്ക് അത് ഒരു അപമാനമായി തോന്നി. പണമുള്ളപ്പോൾ എന്തിന് അധ്വാനിക്കണം?

എന്നിട്ടും അവൻ അത് ചെയ്തു. ഒരു സഹായിയുടെ സഹായത്തോടെ മാണി പച്ചക്കറി കൃഷി ചെയ്ത് വിറ്റു; ഒന്നല്ല, മൂന്നു സൈക്കിളുകൾ വാങ്ങാനുള്ള പണം സമ്പാദിച്ചു. ഒന്നും വാങ്ങിയില്ല. അവന്റെ മനസ്സിൽ നിന്നത് പണമല്ല, അനുഭവമാണ് — മണ്ണിൽ നിന്ന് എന്തെങ്കിലും വളരുന്നത് കാണുന്നത്, അധ്വാനത്തെയും ക്ഷമയെയും മൂല്യസൃഷ്ടിയെയും മനസ്സിലാക്കുന്നത്. പതിറ്റാണ്ടുകൾക്കു ശേഷം, അമേരിക്കയിൽ ശാസ്ത്രജ്ഞനും സംരംഭകനുമായപ്പോൾ, പിന്നീടുണ്ടായ എല്ലാറ്റിനും ആ നിമിഷം നിശ്ശബ്ദമായി അടിത്തറയിട്ടുവെന്ന് അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

പിന്നോട്ടു മാറി കാണാൻ പഠിക്കുക

മാണിയുടെ അക്കാദമിക യാത്ര ഒടുവിൽ അദ്ദേഹത്തെ പർഡ്യൂ സർവകലാശാലയിൽ എത്തിച്ചു; അവിടെ സസ്യരോഗശാസ്ത്രത്തിൽ (വൈറോളജി) പിഎച്ച്ഡി പൂർത്തിയാക്കി. താമസിയാതെ, യു.എസ്. സർക്കാർ പദ്ധതിക്കു കീഴിൽ കാർഷിക വികസനത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന, വാഷിംഗ്ടൺ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി വഴിയുള്ള ജോർദാനിലെ ഒരു USAID പദ്ധതിയിലേക്ക് അദ്ദേഹം നിയോഗിക്കപ്പെട്ടു. രോഗശാസ്ത്രജ്ഞനായി പരിശീലനം ലഭിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചത് സിട്രസ് ഗവേഷണമായിരുന്നു — അപരിചിതമായ ഒരു മേഖല. ആ അനുഭവം താൻ പഠിക്കുന്ന രീതിയെ എന്നെന്നേക്കുമായി മാറ്റിയെന്ന് അദ്ദേഹം പറയുന്നു.

പരിമിതമായ പിന്തുണയും വലിയ ഉത്തരവാദിത്തവുമായി ഒരു വിദേശരാജ്യത്ത് ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ, സങ്കീർണ്ണമായ പ്രശ്നങ്ങളെ കൈകാര്യം ചെയ്യാവുന്ന അടരുകളായി വിഭജിക്കാൻ അദ്ദേഹം നിർബന്ധിതനായി. “ഉള്ളി പൊളിക്കുന്നതുപോലെ,” അദ്ദേഹം വിശദീകരിക്കുന്നു. സങ്കീർണ്ണതയിൽ പതറുന്നതിനു പകരം, പിന്നോട്ടു മാറി നിൽക്കാനും സംവിധാനങ്ങളെ നിരീക്ഷിക്കാനും വെല്ലുവിളികളെ പടിപടിയായി സമീപിക്കാനും അദ്ദേഹം പഠിച്ചു.

ഈ അകലം പാലിക്കുന്ന ശീലം — ഭാഗങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധിക്കുന്നതിനു മുമ്പ് മുഴുവനും കാണുന്നത് — അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിന്തയുടെ കേന്ദ്രമായി. ഒരു സിട്രസ് മരം വളരെ അടുത്തുനിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ ആരോഗ്യമുള്ളതായി തോന്നും, അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. പിന്നോട്ടു മാറി നോക്കുമ്പോൾ മാത്രമേ ക്ഷയത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ ദൃശ്യമാകൂ. ആ പാഠം മരങ്ങൾക്കു മാത്രമല്ല, സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും വ്യവസായങ്ങൾക്കും മനുഷ്യർക്കു പോലും ബാധകമായിരുന്നു.

കരിയർ മാത്രമല്ല, സംവിധാനങ്ങൾ പടുത്തുയർത്തുക

1988-ൽ മാണി ടെക്സസ് എ&എം സർവകലാശാലയിൽ ചേരുമ്പോൾ, ദക്ഷിണ ടെക്സസിൽ സിട്രസ് സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ തഴച്ചുവളരുന്നതായി തോന്നി. വലിയ കുടുംബസംരംഭങ്ങൾ 730 ഏക്കറിലേറെ വ്യാപിച്ച തോട്ടങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്തു, പഞ്ചനക്ഷത്ര നിലവാരത്തോട് താരതമ്യപ്പെടുത്താവുന്ന USDA-സർട്ടിഫൈഡ് സിട്രസ് നഴ്സറികൾ നടത്തി, പാക്കിങ് ഹൗസുകൾ മുതൽ വിപണനവും മൂല്യവർദ്ധിത ഉൽപ്പന്നങ്ങളും വരെയുള്ള മുഴുവൻ മൂല്യശൃംഖലയും നിയന്ത്രിച്ചു. പുറമേ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ വ്യവസായം ശക്തവും സ്വയംപര്യാപ്തവുമായി കാണപ്പെട്ടു. പക്ഷേ പരിശീലനം ലഭിച്ച ഒരു ശാസ്ത്രീയ കണ്ണിലൂടെ, മാണി ഗുരുതരമായ ഒരു അടിസ്ഥാന ന്യൂനത കണ്ടെത്തി: മേഖലയിൽ പ്രചരിച്ചിരുന്ന നഴ്സറി തൈകൾ ജൈവികമായി ദുർബലമായിരുന്നു; പരിശീലനമില്ലാത്ത കണ്ണിന് അദൃശ്യമായ രോഗബാധകൾ അവയിൽ ഒളിഞ്ഞിരുന്നു, സിട്രസ് ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ ദീർഘകാല ആരോഗ്യത്തെ നിശ്ശബ്ദമായി തുരങ്കം വച്ചുകൊണ്ട്.

ഇസ്രായേൽ, കാലിഫോർണിയ, ഫ്ലോറിഡ, ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക, ജോർദാൻ എന്നിവിടങ്ങളിലെ ആഗോള പരിചയം അദ്ദേഹത്തിന് താരതമ്യപരമായ ഉൾക്കാഴ്ച നൽകി. ടെക്സസിന് ഒരു ക്ലീൻ സിട്രസ് പദ്ധതി ഇല്ലെന്ന് അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ഈ സത്യം തുറന്നുപറയുക എളുപ്പമായിരുന്നില്ല. കർഷകർ എതിർത്തു. നിലവിലുള്ള രീതികളെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നത് അപൂർവമായേ ജനപ്രീതി നേടിത്തരൂ.

പക്ഷേ മാണി പിന്മാറിയില്ല. ഏഴു വർഷം കൊണ്ട്, ഒന്നുമില്ലായ്മയിൽ നിന്ന് ഒരു ക്ലീൻ സിട്രസ് സംവിധാനം പടുത്തുയർത്താൻ അദ്ദേഹം സഹായിച്ചു. 1997-ഓടെ, അന്നത്തെ ഗവർണർ ജോർജ് ബുഷ് ഒപ്പുവച്ച്, ഈ പദ്ധതി ടെക്സസ് നിയമത്തിലൂടെ നിർബന്ധമാക്കി.

ആ നേട്ടം ഒരു വഴിത്തിരിവായി. നൂറുകണക്കിന് പ്രബന്ധങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതിനേക്കാൾ, തനിക്കു ശേഷവും നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപന ചട്ടക്കൂട് സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലായിരുന്നു മാണിക്ക് താൽപ്പര്യം.

“എനിക്ക് വേണ്ടിയിരുന്നത് സ്വാധീനമായിരുന്നു,” അദ്ദേഹം ലളിതമായി പറയുന്നു. സസ്യരോഗങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക, വ്യവസ്ഥാപരമായ ന്യൂനതകൾ തിരിച്ചറിയുക, പ്രതിരോധ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ പടുത്തുയർത്തുക — ഇവയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന് അക്കാദമിക അളവുകോലുകളേക്കാൾ പ്രധാനം.

സ്വാതന്ത്ര്യം, ധാർമ്മികത, സത്യം പറയൽ

അക്കാദമിക ജീവിതത്തോടൊപ്പം, സാമ്പത്തിക സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകിയ സംരംഭങ്ങളിലും മാണി ഏർപ്പെട്ടു. കെട്ടിടങ്ങൾക്കുള്ളിലെ അന്തരീക്ഷവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു ആരോഗ്യപ്രശ്നം, ഹാർവാർഡിലെ ഒരു ഹ്രസ്വ കോഴ്സ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യേക പരിശീലനത്തിനു ശേഷം, ഒരു രോഗനിർണ്ണയ ലബോറട്ടറി സ്ഥാപിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെയും ഭാര്യയെയും പ്രേരിപ്പിച്ചു. ആ ബിസിനസ് പ്രതീക്ഷകൾക്കപ്പുറം വിജയിച്ചു.

ഈ സ്വാതന്ത്ര്യം തനിക്ക് വിലമതിക്കാനാവാത്ത ഒന്ന് നൽകിയെന്ന് മാണി വിശ്വസിക്കുന്നു: സത്യസന്ധമായി സംസാരിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം. ധനസഹായത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നതും സ്ഥാപനരാഷ്ട്രീയവും അക്കാദമിക സംവിധാനങ്ങളെ പലപ്പോഴും പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം നിരീക്ഷിക്കുന്നു. ഒരാളുടെ ഉപജീവനം ശമ്പളത്തെ മാത്രം ആശ്രയിക്കാത്തപ്പോൾ, തെറ്റായ ധാരണകളെ ചോദ്യം ചെയ്യാനും അസൗകര്യകരമായ സത്യങ്ങൾ പറയാനും എളുപ്പമാകുന്നു.

മാണിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ധാർമ്മികത ഒരു അമൂർത്ത ആശയമല്ല. ചെടികളോ പഴങ്ങളോ സേവനങ്ങളോ വിൽക്കുമ്പോഴുള്ള ദൈനംദിന തീരുമാനങ്ങളിൽ അത് ഉൾച്ചേർന്നിരിക്കുന്നു. സത്യസന്ധത ഉപഭോക്താക്കൾ സഹജമായി തിരിച്ചറിയുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം പറയുന്നു. അതില്ലാതെ ഒരു സംരംഭത്തിനും ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കാനാവില്ല.

ലാഭം തേടൽ മാത്രമായല്ല, ശ്രദ്ധാപൂർവ്വം സന്തുലിതമാക്കിയ ഒരു സംവിധാനമായാണ് അദ്ദേഹം ബിസിനസിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. ഉൽപ്പാദനച്ചെലവ്, ഗതാഗതം, ഇടനിലക്കാർ, ചില്ലറ വിൽപ്പനയിലെ ലാഭവിഹിതം, മിതമായ ഒരു മിച്ചം — ഇവയെല്ലാം ആവശ്യമാണ്. ഈ അർത്ഥത്തിൽ ലാഭം അത്യാഗ്രഹമല്ല; അത് അതിജീവനശേഷിയാണ്.

എന്നാൽ ഏറ്റവും പ്രധാനം സ്വഭാവമാണ്. ബാങ്കുകൾ പണമൊഴുക്കും ഈടും വായ്പായോഗ്യതയും വിലയിരുത്തിയേക്കാം; പക്ഷേ ആത്യന്തികമായി അവർ വിലയിരുത്തുന്നത് പ്രതിബദ്ധതയും സത്യസന്ധതയുമാണ്. അവയില്ലാതെ അക്കങ്ങൾക്ക് വലിയ അർത്ഥമില്ല.

എല്ലാം നഷ്ടപ്പെടുക, വീണ്ടും പടുത്തുയർത്തുക

പതിറ്റാണ്ടുകളുടെ ഔദ്യോഗിക വിജയങ്ങൾക്കിടയിലും, മനുഷ്യനിയന്ത്രണത്തിന് അതീതമായ ശക്തികൾ മാണിയുടെ ജീവിതത്തെയും പ്രവർത്തനത്തെയും ആവർത്തിച്ച് പരീക്ഷിച്ചു. 2012-ൽ, മണിക്കൂറിൽ 80 മൈൽ വേഗതയുള്ള കാറ്റോടുകൂടിയ കനത്ത ആലിപ്പഴവർഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീടിന് വ്യാപകമായ നാശം വരുത്തി. 2020-ൽ, ഹന്ന ചുഴലിക്കാറ്റ് യുഎസ് സിട്രസ് നഴ്സറിക്കു മുകളിലൂടെ നേരിട്ട് കടന്നുപോയി; 1,20,000 USDA-സർട്ടിഫൈഡ് സിട്രസ് തൈകൾ നശിച്ചു — ഒറ്റ ദിവസം കൊണ്ട് പന്ത്രണ്ട് ദശലക്ഷം ഡോളറിലേറെ നഷ്ടം. തൊട്ടടുത്ത വർഷം, അഭൂതപൂർവമായ ഒരു അതിശൈത്യം നൂറേക്കറിലേറെ ലൈം തോട്ടങ്ങൾ തുടച്ചുനീക്കി — റെസ്റ്റോറന്റുകൾക്ക് മുൻകൂട്ടി കരാർ ചെയ്തിരുന്ന പഴങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ. ഏറ്റവും ശ്രദ്ധയോടെ പടുത്തുയർത്തിയ സംവിധാനങ്ങൾ പോലും എത്ര ദുർബലമാണെന്ന് ഇത് അടിവരയിട്ടു.

ഓരോ നഷ്ടവും സമ്പൂർണ്ണമായിരുന്നു. ഓരോ വീണ്ടെടുപ്പും പുതുക്കിപ്പണിയൽ ആവശ്യപ്പെട്ടു.

ഈ സംഭവങ്ങൾ മാണി നീരസത്തോടെയല്ല ഓർക്കുന്നത്. നശ്വരതയുടെ പാഠങ്ങളായാണ് അദ്ദേഹം അവയെ കാണുന്നത്. “പടുത്തുയർത്താൻ ഒരു ജീവിതകാലം വേണം,” അദ്ദേഹം പറയുന്നു, “നഷ്ടപ്പെടാൻ ഒരു നിമിഷാർദ്ധം മതി.” നിരാശയല്ല, കൃതജ്ഞതയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രതികരണത്തെ നയിക്കുന്നത്. ഓരോ തിരിച്ചടിയും നവീകരണത്തിന് നിർബന്ധിതമാക്കി; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തിയ പുതിയ സംവിധാനങ്ങളിലേക്കും ഉൾക്കാഴ്ചകളിലേക്കും നയിച്ചു.

രാമച്ചം: ശാസ്ത്രവും പ്രതീകവും സംഗമിക്കുന്നിടം

പുനർനിർമ്മാണത്തിന്റെ ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ് മാണി രാമച്ചത്തെ (വെറ്റിവർ) അർത്ഥവത്തായ രീതിയിൽ പരിചയപ്പെട്ടത്. അലബാമ എ&എം സർവകലാശാലയിലെ അക്കാദമിക സഹപ്രവർത്തകർ വഴി പരിചയപ്പെട്ട അദ്ദേഹത്തെ, വെറും എട്ടു മാസം കൊണ്ട് പന്ത്രണ്ടടി ആഴത്തിൽ വളർന്ന രാമച്ചവേരുകളുടെ ഒരു ചിത്രം വിസ്മയിപ്പിച്ചു. കൗതുകം തോന്നിയ അദ്ദേഹം പരീക്ഷണങ്ങൾ തുടങ്ങി.

തുടർന്നുണ്ടായത് പരിചയസമ്പന്നനായ ഒരു ശാസ്ത്രജ്ഞനെ പോലും അത്ഭുതപ്പെടുത്തി. ഇളം സിട്രസ് തൈകൾക്കൊപ്പം നട്ടപ്പോൾ രാമച്ചം ഒരു ജീവനുള്ള കാവലാളായി പ്രവർത്തിച്ചു — കാറ്റിന്റെ ശക്തി കുറച്ചു, വരൾച്ചയിൽ ആഴത്തിലുള്ള മണ്ണീർപ്പം നിലനിർത്തി, കളനാശിനികളില്ലാതെ കളകളെ അടക്കി, മണ്ണിനെ ജൈവികമായി ഉറപ്പിച്ചു. ജലസേചനമില്ലാതെ കൊടുംചൂടിലും മരങ്ങൾ അതിജീവിച്ചു.

മാണിക്ക് രാമച്ചം ഒരു പ്രയോജനപ്രദമായ കൂട്ടുചെടി എന്നതിലുപരിയായി. അത് ഒരു പ്രതീകമായി. ആദ്യം ശക്തമായ വേരുകൾ. വളർച്ച പിന്നീട്.

രാമച്ചത്തിന്റെ വാണിജ്യ ഉപോൽപ്പന്നങ്ങളിൽ — എണ്ണ, നാര്, കരകൗശലവസ്തുക്കൾ — അദ്ദേഹത്തിന് തുടക്കത്തിൽ താൽപ്പര്യമുണ്ടായിരുന്നില്ല. അദ്ദേഹത്തെ ആകർഷിച്ചത് അതിന്റെ പാരിസ്ഥിതിക ബുദ്ധിയാണ്. മനുഷ്യർ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനു പകരം നിരീക്ഷിക്കാൻ തയ്യാറായാൽ, പ്രകൃതിയുടെ പക്കൽ ഇതിനകം പല ഉത്തരങ്ങളുമുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം വീണ്ടും തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

മണ്ണിന് തിരികെ നൽകുക

കേരളത്തിൽ നൂറുകണക്കിന് ജീവനുകൾ കവർന്ന വിനാശകരമായ ഒരു ഉരുൾപൊട്ടലിനു ശേഷം ആ പ്രതീകത്തിന് ആഴമേറി. ആ ദുരന്തത്തിൽ മനസ്സുലഞ്ഞ മാണി, പശ്ചിമഘട്ടത്തിന് പത്തു ലക്ഷം രാമച്ചത്തൈകൾ സംഭാവന ചെയ്യാൻ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധനായി.

മനഃപൂർവം വികേന്ദ്രീകൃതമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമീപനം — സ്കൂളുകളിലൂടെയും ഗ്രാമങ്ങളിലൂടെയും പ്രവർത്തിച്ച്, കുട്ടികളെ നടാനും നിരീക്ഷിക്കാനും തൈകൾ അയൽക്കാരുമായി പങ്കുവയ്ക്കാനും പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ച്.

ലക്ഷ്യം മണ്ണൊലിപ്പ് നിയന്ത്രണം മാത്രമായിരുന്നില്ല. അത് പുനർബന്ധമായിരുന്നു — മനുഷ്യരും മണ്ണും തമ്മിൽ, അറിവും ഉത്തരവാദിത്തവും തമ്മിൽ. ഒരു ചെടി വളരുന്നത് നോക്കിനിൽക്കുന്നത് പ്രഭാഷണങ്ങളേക്കാൾ എത്രയോ ഫലപ്രദമായി കാവൽബോധം വളർത്തുമെന്ന് മാണി വിശ്വസിക്കുന്നു.

അറിവ് ഒരു പൈതൃകം

ഇത്രയും നിറഞ്ഞ ഒരു ജീവിതത്തിനു ശേഷം, മാണി എന്തിന് ‘ഡോ. മാണീസ് ഇൻസൈറ്റ്സ്’ വഴി തന്റെ ചിന്തകൾ രേഖപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങി? ഉത്തരം ആവർത്തനത്തിലാണ്. ശാസ്ത്രം, ബിസിനസ്, നഷ്ടം, വീണ്ടെടുപ്പ് എന്നിവയിലൂടെ അദ്ദേഹം എങ്ങനെ കടന്നുപോയി എന്ന് ആളുകൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ചോദിച്ചു. പങ്കുവയ്ക്കാത്ത അനുഭവം പാഴാണെന്ന് അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

ഒരു ബിസിനസ് ലാഭകരമായി നടത്താൻ എന്താണ് വേണ്ടതെന്ന് മനസ്സിലാക്കാതെ, കർഷകരെ സഹായിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ശാസ്ത്രജ്ഞർ ചർച്ച ചെയ്ത ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര സിട്രസ് സമ്മേളനം അദ്ദേഹം ഓർക്കുന്നു. ആ വിടവ് അദ്ദേഹത്തെ അസ്വസ്ഥനാക്കി. സന്ദർഭമറിയാത്ത ശാസ്ത്രത്തിന് സമൂഹത്തെ സേവിക്കാനാവില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം വാദിക്കുന്നു.

ആ വിടവ് നികത്താനുള്ള ശ്രമമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വേദി — ജീവിതാനുഭവത്തെ എല്ലാവർക്കും പ്രാപ്യമായ പഠനമാക്കി മാറ്റാൻ. ഒരു ഗുരുവായല്ല, അനുഗ്രഹങ്ങളും പ്രഹരങ്ങളും ഒരുപോലെ രൂപപ്പെടുത്തിയ ഒരാളായാണ് അദ്ദേഹം എഴുതുന്നതും സംസാരിക്കുന്നതും.

ആഴത്തിനായുള്ള ഒരു നിശ്ശബ്ദ ആഹ്വാനം

വേഗതയിലും വ്യാപ്തിയിലും പൊളിച്ചെഴുത്തിലും (disruption) ഭ്രമിച്ച ഒരു ലോകത്ത്, മാണിയുടെ സന്ദേശം നിശ്ശബ്ദമായി വിപ്ലവകരമാണ്. ആഴത്തിലേക്ക് പോകുക. അടിത്തറകൾ പടുത്തുയർത്തുക. ധാർമ്മികതയെ മാനിക്കുക. പ്രകൃതിയിൽ നിന്ന് പഠിക്കുക. ശാസ്ത്രത്തെ പരമ്പരാഗത അറിവുമായി സമന്വയിപ്പിക്കുക. വിജയം അളക്കേണ്ടത് സമ്പാദ്യം കൊണ്ടല്ല, നഷ്ടത്തിനു ശേഷവും നിലനിൽക്കുന്നത് കൊണ്ടാണ്.

രാമച്ചത്തെപ്പോലെ, മണ്ണിനു മുകളിൽ ദൃശ്യമാകുന്നതിന് വളരെ മുമ്പേ അതിജീവനശേഷി മണ്ണിനടിയിൽ വളരുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

മേരി ബാനു റോഡ്രിഗസ്

ഇംഗ്ലീഷ് മൂലം (മാസികയുടെ PDF)