കേരളത്തിനായി ആര് ഭക്ഷണം വിളയിക്കും

വിദ്യാസമ്പന്നം, ആഗോളം …. എന്നിട്ടും ഭക്ഷണത്തിന് പരാശ്രിതം!

മാണി സ്കറിയ, പിഎച്ച്.ഡി.

പശ്ചിമഘട്ടത്തിനും അറബിക്കടലിനും ഇടയിൽ തൊട്ടിലിലെന്നപോലെ കിടക്കുന്ന ഇടുങ്ങിയ ഒരു ഭൂപ്രദേശമാണ് കേരളം.
നീണ്ട കടൽത്തീരം.
വേലിയേറ്റങ്ങൾക്കൊപ്പം ശ്വസിക്കുന്ന കായലുകൾ.
മഞ്ഞുമൂടിയ മലനിരകളിൽ നിന്ന് ഒഴുകിയിറങ്ങുന്ന, മൺസൂൺ പോഷിപ്പിക്കുന്ന നദികൾ.

തെങ്ങുകളുടെയും നെൽപ്പാടങ്ങളുടെയും ഹൈറേഞ്ചിലെ തേയിലത്തോട്ടങ്ങളുടെയും നാടാണിത്; ഒരുകാലത്ത് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വ്യാപാരികളെ ആകർഷിച്ച സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ നാട് — ഏലം, കുരുമുളക്, ഗ്രാമ്പൂ. നൂറ്റാണ്ടുകളോളം കേരളം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത് ഭക്ഷണത്തിന്റെ വെറുമൊരു ഉപഭോക്താവായല്ല, മണ്ണിൽ നിന്ന് മൂല്യം വിളയിച്ചെടുക്കുന്ന ഉൽപ്പാദകനായാണ്.

ഇന്ന് കേരളം അറിയപ്പെടുന്നത് മറ്റൊന്നിനാലാണ്.

ഏതാണ്ട് 100 ശതമാനം സാക്ഷരത.
ലോകമെങ്ങും പരന്നുകിടക്കുന്ന പ്രവാസിസമൂഹം.
യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിലെ ഡോക്ടർമാർ.
മധ്യപൂർവ്വേഷ്യയിലെ നഴ്സുമാർ.
വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ എഞ്ചിനീയർമാർ.
ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലുടനീളമുള്ള അക്കാദമിക പണ്ഡിതർ.

ഏകദേശം 3.3 കോടി ജനസംഖ്യയുള്ള കേരളം മാനവവിഭവശേഷിയിൽ ആഴത്തിൽ നിക്ഷേപിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിദ്യാഭ്യാസമാണ് അതിന്റെ ഏറ്റവും അഭിമാനകരമായ നേട്ടം. വിദേശത്ത് ജോലി ചെയ്യുന്നവർ അയയ്ക്കുന്ന പണം അതിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ ശക്തമായ ഒരു തൂണാണ്. പല തരത്തിലും, സാമൂഹിക വികസനത്തിന്റെ ഒരു മാതൃകയാണ് കേരളം.

എന്നിട്ടും, നിശ്ശബ്ദമായ ഒരു വൈരുദ്ധ്യമുണ്ട്.

കേരളം ലോകത്തിനായി പ്രതിഭകളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു — എന്നാൽ സ്വന്തം ജനങ്ങളെ ഊട്ടാൻ മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നു.

സംസ്ഥാനത്ത് ഉപയോഗിക്കുന്ന അരി, പച്ചക്കറികൾ, പയറുവർഗ്ഗങ്ങൾ, പഴങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ഗണ്യമായ ഭാഗം അയൽപ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നാണ് വരുന്നത്. തമിഴ്‌നാട്, കർണാടക, ആന്ധ്രാപ്രദേശ് എന്നിവ കേരളത്തിന്റെ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷയിൽ നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. ഒരുകാലത്ത് സമൃദ്ധമായി വിളയിച്ചിരുന്ന സംസ്ഥാനം ഇന്ന് വൻതോതിൽ ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നു.

ഇത് യാദൃച്ഛികമല്ല. ഘടനാപരമായ മാറ്റങ്ങളുടെ ഫലമാണിത്.

കുറച്ചു വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ്, ഒരു മുൻ കൃഷിമന്ത്രിയോടൊപ്പം അതിരാവിലെ നടക്കാൻ എനിക്ക് അവസരം ലഭിച്ചു. മൈക്രോഫോണുകളിൽ നിന്നും സമ്മേളനഹാളുകളിൽ നിന്നും അകലെ, അദ്ദേഹം തന്റെ ആശങ്കകളെക്കുറിച്ച് തുറന്നു സംസാരിച്ചു.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒന്നാമത്തെ ആശങ്ക ലളിതവും കഠിനവുമായിരുന്നു: കൃഷി ലാഭകരമല്ല.

കേരളത്തിലെ തൊഴിൽക്കൂലി ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്നവയിലൊന്നാണ്. ഭൂവുടമകൾ ചിതറിയതും ചെറുതുമാണ്. പല ഭൂപ്രകൃതികളിലും യന്ത്രവൽക്കരണം ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. പല വിളകൾക്കും, ഉൽപ്പാദനച്ചെലവ് വിപണി നൽകാൻ തയ്യാറുള്ള വിലയേക്കാൾ കൂടുതലാണ്. കർഷകർ ബുദ്ധിമുട്ടുന്നത് അറിവില്ലാത്തതുകൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് സാമ്പത്തിക യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ ദയയില്ലാത്തതുകൊണ്ടാണ്.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ടാമത്തെ ആശങ്ക സാമൂഹികമായിരുന്നു: യുവാക്കൾ കൃഷിയെ ആകർഷകമായ ഒരു തൊഴിൽമേഖലയായി കാണുന്നില്ല.

ഡോക്ടർമാരെയും എഞ്ചിനീയർമാരെയും ആഗോള പ്രൊഫഷണലുകളെയും അഭിമാനത്തോടെ വളർത്തിയെടുക്കുന്ന മാതാപിതാക്കളുള്ള ഒരു സംസ്ഥാനത്ത്, കൃഷി പതുക്കെ അന്തസ്സിന്റെ ഏണിയിൽ താഴേക്ക് വഴുതിപ്പോയിരിക്കുന്നു. കഠിനാധ്വാനം ആവശ്യമുള്ളതും അനിശ്ചിതത്വം നിറഞ്ഞതും പകിട്ടില്ലാത്തതുമായാണ് കൃഷി കാണപ്പെടുന്നത്. ലാഭം കുറയുമ്പോൾ അന്തസ്സും കുറയുന്നു. അന്തസ്സ് കുറയുമ്പോൾ അടുത്ത തലമുറ മുഖം തിരിക്കുന്നു.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂന്നാമത്തെ ആശങ്ക കൂടുതൽ ആഴമേറിയതും അസ്വസ്ഥതപ്പെടുത്തുന്നതുമായിരുന്നു: കേരളത്തിന് അതിന്റെ കാർഷിക തൊഴിൽശക്തിയും ആത്മവിശ്വാസവും ക്രമേണ നഷ്ടപ്പെടുന്നു; അതോടൊപ്പം രാസവിഷങ്ങളുടെ അമിതോപയോഗവും.

കുടിയേറ്റം വർദ്ധിച്ചതോടെ, വിദേശപ്പണം വാങ്ങൽശേഷി ശക്തിപ്പെടുത്തി. കുടുംബങ്ങൾ വീടുകൾ പണിതു. ഭൂമി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു. ചില നെൽപ്പാടങ്ങൾ വീട്ടുപ്ലോട്ടുകൾക്ക് വഴിമാറി. മറ്റുള്ളവ ദീർഘകാല നാണ്യവിളകളിലേക്ക് മാറി. ഭക്ഷണം മറ്റിടങ്ങളിൽ നിന്ന് വാങ്ങാമായിരുന്നു. വിപണി കാര്യക്ഷമമാണെന്ന് തോന്നി. സവിശേഷവൽക്കരണം യുക്തിസഹമായി തോന്നി.

സാമ്പത്തികശാസ്ത്ര സിദ്ധാന്തത്തിൽ ഇത് യുക്തിരഹിതമല്ല. ഓരോ പ്രദേശവും തങ്ങൾ ഏറ്റവും നന്നായി ചെയ്യുന്നതിൽ സവിശേഷവൽക്കരിക്കുന്നു. കേരളം സേവനങ്ങളും വിദഗ്ധ മാനവശേഷിയും കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്നു; ഭക്ഷണം ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നു. വ്യാപാരം സമവാക്യം സന്തുലിതമാക്കുന്നു.

എന്നാൽ ഭക്ഷണം വെറുമൊരു ചരക്കല്ല.

ഭക്ഷണം സുരക്ഷയാണ്.
ഭക്ഷണം പരമാധികാരമാണ്.
ഭക്ഷണം സാംസ്കാരിക തുടർച്ചയാണ്.

ഒരു സമൂഹം ഭക്ഷ്യോൽപ്പാദനത്തിൽ നിന്ന് അകലുമ്പോൾ, അത് ദുർബലമാകുന്നു — വിതരണശൃംഖലയിലെ തടസ്സങ്ങൾക്കും, വിലയിലെ ആഘാതങ്ങൾക്കും, വിദൂര പ്രദേശങ്ങളിലെ കാലാവസ്ഥാ ദുരന്തങ്ങൾക്കും മുന്നിൽ. കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മമായി പറഞ്ഞാൽ, മണ്ണിനെയും ഋതുക്കളെയും സുസ്ഥിരതയെയും കുറിച്ച് തലമുറകളായി കൈമാറിവന്ന അറിവ് നഷ്ടപ്പെടാനുള്ള അപകടവും അതിനുണ്ട്.

കേരളത്തിന്റെ വൈരുദ്ധ്യം അത് പരാജയപ്പെട്ടു എന്നതല്ല. അത് വിജയിച്ചു എന്നതാണ് — വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ, ആരോഗ്യത്തിൽ, മാനവവികസനത്തിൽ — എന്നാൽ തങ്ങളുടെ ബൗദ്ധിക മൂലധനത്തിനൊത്ത് കൃഷിയെ ഒരേസമയം ആധുനികവൽക്കരിച്ചില്ല.

കേരളത്തിലെ കൃഷിക്ക് ഭൂതകാലത്തിലേക്ക് മടങ്ങാനാവില്ല. കഷ്ടപ്പാടിനെ കാൽപ്പനികവൽക്കരിക്കുകയും അരുത്. അനിശ്ചിതത്വത്തിന്റെ വയലുകളിലേക്ക് യുവാക്കളെ നിർബന്ധിച്ച് തിരിച്ചയയ്ക്കുന്നതല്ല പരിഹാരം. കൃഷിയെത്തന്നെ പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നതാണ് പരിഹാരം.

ലോകോത്തര ഡോക്ടർമാരെയും എഞ്ചിനീയർമാരെയും സൃഷ്ടിക്കാൻ കേരളത്തിന് കഴിയുമെങ്കിൽ, ലോകോത്തര കാർഷിക സംരംഭകരെയും (Agri-entrepreneurs) സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയും. ആശുപത്രികളും ഐടി പാർക്കുകളും പണിയാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, കൃത്യതാ കൃഷി (precision farming) ക്ലസ്റ്ററുകളും കർഷക ഉൽപ്പാദക സംഘടനകളും ഉയർന്ന മൂല്യമുള്ള ഉദ്യാനകൃഷി സംവിധാനങ്ങളും സാങ്കേതികവിദ്യാധിഷ്ഠിത വിതരണശൃംഖലകളും പണിയാനും കഴിയും.

കേരളത്തിലെ ഭക്ഷ്യോൽപ്പാദനത്തിന്റെ ഭാവി ഇവയിലാണ്:

  • കൂട്ടായ്മയിലൂടെയും വലിപ്പത്തിലൂടെയും കൃഷിയെ സാമ്പത്തികമായി ലാഭകരമാക്കൽ.
  • സാങ്കേതികവിദ്യ പ്രയോജനപ്പെടുത്തൽ — കൃത്യതാ കൃഷി, സംരക്ഷിത കൃഷി (protected cultivation), നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) അധിഷ്ഠിത ഉപദേശങ്ങൾ.
  • ഉയർന്ന മൂല്യമുള്ള, കാലാവസ്ഥാവ്യതിയാനത്തെ അതിജീവിക്കുന്ന വിളകൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കൽ.
  • കൃഷിയെ ഉപജീവനമാർഗ്ഗമായല്ല, സംരംഭമായി പുനർനിർവചിക്കൽ.
  • മണ്ണിൽ പണിയെടുക്കുന്നവർക്ക് അന്തസ്സ് വീണ്ടെടുത്തുനൽകൽ.

കേരളത്തിന്റെ സാക്ഷരത വെറും എഴുതാനും വായിക്കാനുമുള്ള കഴിവല്ല. പൊരുത്തപ്പെടാനുള്ള ശേഷിയാണത്. സാമൂഹികമായും രാഷ്ട്രീയമായും സാമ്പത്തികമായും സംസ്ഥാനം വീണ്ടും വീണ്ടും സ്വയം പുനർനിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആ പുനർനിർമ്മാണത്തിന്റെ ഭാഗമാകണം കൃഷിയും.

നാം ലളിതമായ ഒരു ചോദ്യം ചോദിക്കണം: മാനവവികസനത്തിന്റെ പേരിൽ ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു സംസ്ഥാനത്ത്, ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ അനിശ്ചിതകാലം പുറത്തേക്ക് ഏൽപ്പിക്കാനാകുമോ?

ഉത്തരം ഭീതി പരത്തുന്നതാകേണ്ടതില്ല. കേരളം എപ്പോഴും വ്യാപാരം നടത്തും. അയൽസംസ്ഥാനങ്ങളുമായി എപ്പോഴും ഇടപഴകും. പരസ്പരാശ്രിതത്വം സ്വാഭാവികമാണ്. എന്നാൽ അതിജീവനശേഷിക്ക് ഒരു അടിത്തറ ആവശ്യമാണ് — പ്രത്യേകിച്ച് അവശ്യവസ്തുക്കളിൽ, സ്വയംപര്യാപ്തമായ ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ ഒരു മിനിമം നിലവാരം.

കേരളത്തിന്റെ കഥ ആത്യന്തികമായി ജനങ്ങളുടെ കഥയാണ്. വിദ്യാഭ്യാസത്തെ വിലമതിച്ച ഒരു ജനത. അവസരങ്ങൾക്കായി സമുദ്രങ്ങൾ താണ്ടിയവർ. മലകൾക്കും കടലിനുമിടയിലുള്ള ഒരു ചെറിയ ഭൂപ്രദേശത്ത് വേരുറപ്പിച്ചു നിന്നുകൊണ്ടുതന്നെ ആഗോളതലത്തിൽ മുദ്ര പതിപ്പിച്ചവർ.

അടുത്ത അധ്യായം ആഗോളവൽക്കരണത്തിനും കൃഷിക്കുമിടയിൽ ഒന്ന് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചാകണമെന്നില്ല.

കേരളത്തിന്റെ മാനവമൂലധനം കെട്ടിപ്പടുത്ത അതേ ബുദ്ധിയും അന്തസ്സും നവീകരണവും — അതിന്റെ മണ്ണിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരുന്നതിനെക്കുറിച്ചാകാം അത്.

കാരണം, മനസ്സുകളിൽ നിക്ഷേപിക്കുന്ന ഒരു സമൂഹം അവയെ ഊട്ടുന്ന മണ്ണിനെ അവഗണിക്കരുത്.